Dünyanın Paslanmazını Ayağınıza Getiriyoruz....

Daily Archives: 6 Ekim 2020

Dubleks Paslanmaz Çelikler ve Korozyon

by in Genel

Tunahan Demir / Metalurji ve Malzeme Mühendisi

E-posta: ttunahandemirr@gmail.com

Dubleks Paslanmaz Çelikler ve Korozyon

Ferritik-östenitik olarak da adlandırılan bu çeliklerin içyapısında her iki faz bir arada bulunur ve bu sayede östenitik ve ferritik çeliklerin her birinin de ötesinde iyileştirilmiş özellikler gösterir. Böylece östenitik çeliklere kıyasla daha iyi gerilme korozyonu dayanımına; ferritik çeliklere kıyaslandığında ise daha iyi tokluk ve sünekliğe sahip olurlar. Ayrıca, iki fazın bir arada bulunması halinde tavlanmış durumda bile 550 ile 690 MPa akma dayanımı gösterirler ki, bu değer fazların tek başına türdeki çeliklerin akma dayanımının yaklaşık iki katıdır.[1]

Paslanmaz çeliklerin korozyon dayanımı aşağıdaki eşitlikte verilmiş olan ve oyuklanma direnci, PRE (Pitting Resistance Equilavent) olarak tanımlanan eşitlik ile belirlenir.[2]

PRE = % Cr + 3.3 % Mo + 16 % N

Tablo 1: Bazı dubleks paslanmaz çeliklerin kimyasal bileşimleri[2]

PRE değeri ne kadar yüksek ise malzemenin oyuklanma korozyonuna karşı gösterdiği direnç de o kadar yüksek olur.

Dubleks paslanmaz çelikler kimyasal bileşimlerine ve korozyona karşı gösterdikleri dirence göre 4 gruba ayrılırlar.[3]

 • %23 Cr içerenler, Mo içermeyenler (PRE≈25)

 • %22 Cr ve Mo içerenler (PRE≈30-36)

• %25 Cr ve 0-%2,5 Cu içerenler (PRE≈32-40)

 • Süper dubleks paslanmaz çelikler (PRE>40)

Endüstride yaygın olarak kullanılan dubleks paslanmaz çelik türlerinin kimyasal bileşimleri ve mekanik özellikleri Tablo 1 ve 2’de verilmiştir. Dubleks paslanmaz çeliklerin karbon içeriği % 0,03-0,04 aralığındadır. Paslanmaz çelik bileşiminde alaşım elementi olarak yer alan kromun, karbona karşı olan ilgisi yüksektir. Krom, demir kafesi içerisinde çözünmek yerine karbon ile Cr23Ckarbürlerini oluşturmayı tercih eder. Bu oluşum nedeniyle, demir kafesi içerisinde çözünmüş olarak yer alan krom miktarı azalır ve malzemenin paslanmazlık özelliği ortadan kalkar. Bu nedenle, paslanmaz çeliklerin düşük karbon içeriğine sahip olması istenir.

Dubleks paslanmaz çelik bileşiminde %6 civarında nikel bulunmaktadır. Krom, ferrit yapısını kararlı hale getirirken, nikel ise östenit oluşumunu kararlı hale getirir. Dubleks paslanmaz çelik yapısında bulunan nikel, östenit oluşumuna neden olarak %50 ferrit, %50 östenit yapısının elde edilmesini sağlar. Molibden, malzemedeki ferrit yüzdesini artırırken, malzemenin mekanik dayanımını da artırır. Azot ise korozyon direncinin ve östenit yüzdesinin artırılmasına yardımcı olur.[3]

Tablo 2 : Bazı dubleks paslanmaz çeliklerin mekanik özellikleri[2]

Dubleks Paslanmaz Çeliklerde  & Östenitik Paslanmaz Çeliklerde Korozyon

   Dubleks östenitik-ferritik paslanmaz çelikler östenitik ve ferritik fazların korozyon direnci ve mekanik özelliklerini birleştirme amacı ile geliştirilmiştir; östenit tokluk ve genel korozyon direnci sağlarken ferrit, dayanım ve korozyona direnç sağlar.

   Dubleks paslanmaz çelikler yaygın östenitik türlere çekici bir alternatif olarak geliştirilmiştir. Dubleks alaşımlar klorlu gerilmeli korozyon çatlamasına bağışıklılığının yanında yüksek dayanım da sunar ve bazı ortamlarda 300 serisi türlerin çukurcuk ve aralık korozyon direncini geçmiştir veya denktir. Kimyasal ve diğer tesislerde östenitik paslanmaz çeliklerin yıllardır süren başarısızlığının en önemli nedeni klorda gerilmeli korozyon çatlamasını engelleyememesidir. Bu problem yaygın 300 serisi paslanmaz çeliklerde görülür, fakat deneyler nikel oranının %5’ e düşürülmesinin klorda çatlamaya daha büyük direnç sağlayan ferritik-ostenitik dubleks yapı verdiğini göstermektedir.[4]

KAYNAKLAR

[1] Osmanoğlu, T., 2012, Aısı 304 ve 430 kalite paslanmaz çeliklerin mikroyapılarına, mekanik özelliklerine ve korozyon davranışlarına soğuk deformasyonun etkileri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü

[2]  Kısaöz, A., Karaarslan, A., ‘‘Dubleks paslanmaz çeliklerde oluşan yüksek sıcaklık fazlarının genel bir bakış’’ Teknik Yazı.

[3] Kaluç E., Taban E., “Paslanmaz Çelikler, Geliştirilen Yeni Türleri ve Kaynak Edilebilirlikleri”, 2007, TMMOB, İstanbul.

[4] https://www.metaluzmani.com/dubleks-paslanmaz-celikler/

Paslanmaz Dikişli Boru

by in Genel, Paslanmaz Çelik Boru

Paslanmaz çelik dikişli borular, çekme dikişsiz borularına göre basınç dayanımlarına karşı daha dayanıksızdır. Basınç değerlerinin düşük olmasının sebebi üretiminde kaynak kullanılmasıdır. Paslanmaz dikişli boru, endüstride basınçlı ve basınçsız birçok alanında kullanılan borulardır. Paslanmaz çelik boru (tüp) mükemmel korozyon direnci ve pürüzsüz yüzey özelliklerine sahiptir. Paslanmaz dikişli borular, TİG kaynaklı, HF kaynaklı, Lazer kaynaklı ve MIG kaynaklı olarak bulunmaktadır. Hammaddesi paslanmaz çelik rulo sacdır. Rulo saclar çelik servis merkezlerinde boruların çaplarına göre dilimlenir. Dilimlenmiş rulo paslanmaz saclar makinelerde kıvrılarak, çeşitli kaynak yöntemleri ile kaynatılarak boru haline getirilir. Sanayinin ihtiyaçlarına göre, EN10217-7, EN 10357 (eski DIN 11850), ASTM A312, ASTM A249, ASTM A240, ASTM A789, ASTM A790 Normlarına göre üretimler yapılmaktadır.

Paslanmaz Dikişli Boru

Paslanmaz dikişli boru ve daha birçok ürünümüz hakkında bilgi almak için tıklayınız.

www.kayacimetal.net – İletişim : 0216 447 07 91

Fiyat Teklifi İçin: info@paslanmazburada.com

Dubleks Paslanmaz Çelikler

by in Genel

DUBLEKS (1.4462) PASLANMAZ ÇELİKLER

Şu sıralar bulunuşunun 90. senesi olan ve pek çok sektörde kullanılan dubleks paslanmaz çelikler, diğer paslanmaz çelik gruplarından farklı olarak iki fazı yapısında bulundururlar. Östenit ve ferrit fazlarını yapısında bulunduran dubleks paslanmaz çelikler, östenitik yapısı sayesinde elde ettiği şekillendirilebilirliği, sünekliliği ile ferritik fazı sayesinde elde ettiği korozyon dayanımı, mukavemet değerleri ile günümüzde pek çok paslanmaz çelik grubuna göre öne çıkan bir malzemedir.

Özellikle yapısındaki %21-23 oranındaki krom oranı ile diğer paslanmaz çeliklerden daha uzun bir ömre sahiptir. Mekanik dayanım açısından günümüzde en fazla kullanılan 316 ve 304 kalite paslanmaz çelikler göz önüne alındığı zaman %70 ile %30 arası oranla daha iyi bir mekanik özellik gösterirler (Kopma mukavemeti 650 mPa, Akma mukavemeti 450 mPa) . Bu korozyon ve mekanik dayanım özellikleri açısından öne çıkan dubleks paslanmaz çelikler gelecekte pek çok çalışmada, projede yer alacak gibi gözüküyor.

DUBLEKS PASLANMAZ ÇELİKLER İLE İLGİLİ YAPILAN ÇALIŞMALAR

Önceki yıllarda sadece yüksek mukavemet ve korozyon direnci ile öne çıkan dubleks paslanmaz çelikler ile ilgili 2010’lu yıllarda yeni bir çalışma başlatıldı. Araştırma ve geliştirme ekipleri, dubleks yapıdaki östenit yapının şekillendirilebilirlik kabiliyetini de ön plana çıkarmak için, o zamana kadar sadece östenit fazın dönüşümü sırasında etkisini gösteren, TRIP (Malzemenin Dönüşüme Bağlı Olarak Elde Ettiği Plastisite) etkisini dubleks malzemede de etkili bir şekilde uyguladı.  Bu uygulama ile dubleks paslanmaz çelikler için adeta çağ atlatıldı.  Malzeme, dubleks yapının mükemmel mukavemeti ile birlikte, östenit yapının da şekillendirilebilirlik özelliğini taşıyordu. Bu sayede malzemenin kullanım alanları ve ömrü artmış oldu. Örneğin karmaşık yapıda paslanmaz çelik parçalardan oluşan bir eşanjörü düşünürsek, östenitik malzeme kullanımı yüksek basınçla çalışacağı için kırılmalara,çatlamalara yol açabilir. Eski usul dubleks kullanımı iste karmaşık şekilli parça üretimini zor kılar. Bu sebeple yeni nesil dubleks paslanmaz çelikler bu sistemlerde hem karmaşık şekilli parça kullanımını hem de yüksek basınç dayanımını aynı malzemede mükemmel bir şekilde gösterme imkanı sunar.

Farklı sınıflarda üretilebilmesi piyasa açısından ve kullanım açısından çok imkan sağlar. Örneğin yalın bir dubleks sınıfı olan Forta LDX 2404’ün geliştirilmesi Forta LDX 2304 ile Forta LDX 2205 kalitelerinin korozyon ve maliyet açısından arasındaki boşluğu doldurmuştur.

Dubleks paslanmaz çeliklerin işlenmesi, bükülmesi, kesilmesi, kaynaklanması gibi işlemler hassas bir çalışma gerektirir. Üst düzey mukavemet gösteren bu çelikler için kullanılacak işleme, şekillendirme takımları da malzemeye göre seçilmelidir. Kaynak işleminde dolgu malzemesi, kaynak enerjisi ve koruyucu gaz seçimine dikkat edilmelidir.

Eski tasarım ve imalat müdürü Eric Schedin’ göre, dubleks paslanmaz çeliklerin mukavemeti ve korozyon dirençleri pazarda söz sahibi olasını sağlıyor. Örneğin yalın dubleks sınıfının az alaşımlı olmasından dolayı ucuz olması müşteri için iyi bir fırsat sağlıyor. Eric, 2000 yılında piyasa sürdüğü Forta LDX 2101 yalın dubleks paslanmaz çeşidinin 2006-07 yıllarındaki nikel fiyatı artışında (8000$’dan 50000$’a) çok ilgi gördüğünü söylüyor.

Diğer paslanmaz kalitelerine göre, kolay imal edilmesi, daha az malzeme ile daha fazla mukavemet sağlaması dubleks paslanmaz çelik pazarının gelişmesini sağlıyor. Yakıt tankerlerinde kullanılması ile, daha hafif ve sağlam bir yapı oluşturarak yakıt tasarrufu da sağlıyor.

DUBLEKS PASLANMAZ ÇELİKLERİN GELECEĞİ

Eric, dubleks paslanmaz çeliklerin ilk olarak 1990’lı yıllarda Eurocode’a girmesi ile ABD ve Avrupa standartlarının dubleks paslanmaz çeliği kendi standartlarına katması ve bununla birlikte inşaat ve endüstri alanlarında kullanmaya başlamasının dubleks paslanmaz çelikler için bir yol açtığını söylüyor. Londra’daki Çelik Yapı Enstitüsü’nde ve birçok başka projede halen yer almaya devam ediyor. Dubleks paslanmaz çelik hakkında yapılan çalışmalar ve elde edilecek yeni veriler ile gelecekte büyük öneme sahip bir malzeme olacağı düşünülüyor.

Metalurji ve Malzeme Mühendisi

Tahsincan KÜÇÜKKAYA

sales2@kayacimetal.com

Switch The Language

    Kayacı Metal
    Firmamız; geniş stok imkânı sayesinde taleplere anında cevap vererek siz değerli müşterilerimizin zaman kaybını minimize etmekle birlikte; daha iyi kalitede işler sunabilmeleri için piyasada ki en iyi ve en yenilikçi tedarikçi görevini üstlenerek çözüm odaklı olma düsturuna devam etmektedir.
    Saygılarımızla,

    İletişim

    Evliya Çelebi Mah. Peker Sok. No:29
    Tuzla - İstanbul / TÜRKİYE
    +90 (216) 447 07 91
    info@kayacimetal.com

    Cart